Homilie Pater Paul De Bois 2 april 2026 : Witte Donderdag

+

Lieve mensen,

Ik las vanmorgen - Witte Donderdag – volgend statement: “We gaan hen terug brengen naar het stenen tijdperk, waar ze thuishoren”. Een uitspraak van één van de machtigste mensen op aarde. Het kader rond die uitspraak: oorlog en geweld. Snoeiharde NAVO-dreigementen, uraniumjacht … handelsoorlogen. Een compleet ontwricht Midden-Oosten. De patriarch van Jeruzalem die de toegang tot de H.Grafkerk wordt geweigerd. Verder gaat de oorlog in Oekraïene onverminderd verder. Ik hou het hier maar bij. Je ziet het ten overvloede op televisie, hoort het op de radio en leest het in kranten en tijdschriften. 

Ik merk dat een zekere bezorgdheid tot en met angst bij mensen begint te ontstaan. 

Mensen tegen deze achtergrond hebben we de lezingen van vandaag beluisterd. 

Vooral het Evangelie vandaag: de voetwassing. Een zin uit dat stukje evangelie blijft nazinderen bij mij: 

Hij had de mensen die Hem in de wereld toebehoorden lief, en zijn liefde voor hen zou tot het uiterste gaan. 

Wat staat dat haaks op de context waarmee ik deze homilie begon. Jezus onderstreept dit bovendien door een gebaar: de voetwassing. 

Hij legde zijn bovenkleed af, sloeg een linnen doek om en goot water in een waskom. Hij begon de voeten van zijn leerlingen te wassen, en droogde ze af met de doek die Hij omgeslagen had. 

We kennen die tekst, we zijn vertrouwd met het gebaar van de voetwassing. Toch heeft de tekst me deze keer helemaal door mekaar kunnen schudden. 

In de plaats van ongebreidelde hebzucht en graaizucht … in de plaats van ongecontroleerde machtswellust gaat Jezus bij de Twaalf het werk van een slaaf doen: voeten wassen. 

Het gebaar is de geschiedenis ingegaan als hét voorbeeld van een liefde en zorg voor medemensen die bereid is om zichzelf klein en nederig te maken om er voor de andere mensen te zijn. 

Het gebaar van Jezus helpt ons ook om te midden alle donkere kanten van het wereldgebeuren nooit te vergeten hoeveel mensen zorg dragen in onze wereld: zorg om zieke mensen, troosten van bedroefden en soms ook wanhopige mensen. Aan wie honger hebben proberen toch één dagelijkse maaltijd te geven. Gevangenen bezoeken. Zovele mensen die protesteren tegen onrecht en geweld. 

Als Ik, jullie Heer en jullie meester, je voeten gewassen heb, moet je ook elkaars voeten wassen. Ik heb een voorbeeld gegeven; wat Ik voor jullie heb gedaan, moeten jullie ook doen.’

Zo eenvoudig is de boodschap van Witte Donderdag! 

Natuurlijk gedenken we vandaag de instelling van de Eucharistie. We luisterden daarnaar in Paulus’ brief aan de Korintiërs. En ik hoop dat je straks, nadat we het H.Sacrament naar het rustaltaar hebben gebracht, ook wat tijd van aanbidding zal houden. 

Op Witte Donderdag te communie gaan heeft iets ‘speciaals’ … iets heel diepgaand. God geeft zich aan ons gelovigen; wij worden corpus mysticum (het Mystieke Lichaam) wanneer wij de Eucharistie vieren. We ontvangen het Lichaam van Christus (de Hostie) om met het mystieke Lichaam van Christus (Kerk) verenigd te worden en verbonden te blijven. Anders gezegd: u en ik, wij zijn samen Zijn Mystieke Lichaam. We voeden ons met het Lichaam en Bloed van Christus. Zo worden we één met Hem. 

Daarom zullen we vandaag, bij de communie zeggen: “Wordt wat je bent: Lichaam van Christus”. 

Wanneer u naar de communie gaat en ‘Amen’ zegt … dan krijgt de eenheid met Christus die bij ons doopsel is toegezegd meer diepgang. Maar er is meer: je in de H.Communie met Christus verenigen houdt ook een opdracht in:

“wat Ik voor jullie heb gedaan, moeten jullie ook doen”

In zijn nieuwste boek schrijft de bekende benedictijner monnik Anselm Grün: “In een wereld vol angst, polarisatie en onzekerheid is het verleidelijk om stil te blijven staan. Maar juist door in beweging te komen – innerlijk én uiterlijk – kun je hoop hervinden en betekenis geven aan je leven.”

Broeders en zusters,

Laten we dan ‘in beweging komen’. We zijn christenen, dat wil zeggen: mensen die fundamenteel leven van de hoop. Hoop op vrede, hoop op respect voor elke mens op aarde en dus hoop op menswaardig bestaan. Onze wereld heeft er zo’n nood aan dat we die hoop blijven uitstralen. 

Voor mij is Witte Donderdag dé aanzet van ‘leven van de hoop’. Die hoop krijgt met Jezus’ verrijzenis haar ultieme bekroning. Maar eerst is er Witte Donderdag, Goede Vrijdag en de stilte van het graf op Stille Zaterdag. 

Hoop want …

‘In de nacht waarin de Heer Jezus werd uitgeleverd nam Hij een brood, sprak het dankgebed uit, brak het brood en zei: ‘Dit is mijn lichaam voor jullie. Doe dit, telkens opnieuw, om Mij te gedenken.’ Zo nam Hij na de maaltijd ook de beker, en Hij zei: ‘Deze beker is het nieuwe verbond, dat door mijn bloed gesloten wordt. Doe dit, telkens als jullie hieruit drinken, om Mij te gedenken.’

‘Als Ik, jullie Heer en jullie meester, je voeten gewassen heb, moet je ook elkaars voeten wassen. Ik heb een voorbeeld gegeven; wat Ik voor jullie heb gedaan, moeten jullie ook doen.’