Homilie Pater Lukas Martens 13 september 2026 : 24ste zondag door het Jaar

6000 X 10.000 

De mensen aan wie Jezus de gelijkenis heeft verteld begrepen wat Hij bedoelde omdat zij wisten hoeveel een denarie en hoeveel een talent waard was. Ik denk dat de meesten van ons dat niet zo goed weten. Een denarie is nog gemakkelijk: dat is het loon dat een arbeider krijgt voor één dag werk. Zo heeft de tweede dienaar uit de gelijkenis een schuld van 100 denariën, dus van 100 werkdagen. Laat ons zeggen, ongeveer 7.000 € als loon van een goede 3 maand werk. Dat is toch al heel wat. Maar een talent is veel meer waard. Verschiet niet: 1 talent heeft de waarde van 6000 werkdagen. En de schuld van die eerste dienaar bedroeg 10.000 talenten. Dus 6000 keer 10.000. Ik laat het over aan diegenen onder u die sterk zijn in rekenen en wiskunde om het totaalbedrag te achterhalen.   

Danken, altijd en overal 

Waarom wil Jezus in zijn gelijkenis zo’n onmetelijke schuld gebruiken? Ik denk dat het niet anders kan dan dat het gaat over de schuld die wij hebben tegenover God. De meesten onder ons zullen zeggen: maar ik doe eigenlijk weinig verkeerd, hoe zou ik dan zo een grote schuld kunnen hebben bij God? Een stukje antwoord daarop kunnen we horen in het begin van sommige prefatie-gebeden, wanneer de priester zegt: Heilige Vader, machtige eeuwige God, om recht te doen aan uw heerlijkheid, om heil en genezing te vinden, zullen wij U danken, altijd en overal… Deze twee zinnen daaruit vind ik belangrijk: recht doen aan Gods heerlijkheid en God danken altijd en overal. Ik denk dat niemand onder ons daartoe in staat is: volledig recht doen aan Gods heerlijkheid en God altijd en overal danken. Wij vinden zoveel dingen normaal: dat de zon ’s morgens opkomt, dat de aarde voedsel voortbrengt, dat er zoveel schoonheid en goedheid is in de schepping, dat we over zoveel dingen kunnen beschikken voor ons dagelijks levensonderhoud, dat we kunnen werken, dat we vriendschap kunnen beleven, dat we kunnen slapen als we moe zijn ’s avonds… zoveel gewone dingen, maar wie denkt eraan om God daarvoor te danken. 

Recht doen aan Gods heerlijkheid 

Om dan nog te zwijgen over alles wat Jezus uit liefde voor ons heeft gedaan en geleden? Ja, daarvoor komen wij Eucharistie vieren. Maar hoe dikwijls denken wij met dankbaarheid aan wat Jezus voor ons heeft gedaan en aan wat de heilige Geest voortdurend voor ons doet? Ik denk dat wij allemaal te kort schieten in de dankbaarheid jegens God. Alleen van Jezus weten wij dat Hij God altijd en overal heeft gedankt, elk moment van zijn leven op aarde. Dat alleen Hij recht gedaan heeft aan de heerlijkheid van de Vader. En Hij heeft dat gedaan in ons aller naam, in naam van elke mens, alsof iedereen aan de Vader de Hem verschuldigde eer hebben gebracht. Daarom is Jezus onze Verlosser. 

Ongelooflijk 

Terug naar het evangelie. De dienaar met die immense schuld, kan uiteraard niet betalen en zijn heer beveelt: hem te verkopen met vrouw en kinderen en met al wat hij bezit. Maar deze dienaar smeekt: heb geduld, heer, en ik zal u alles betalen. En dan gebeurt het wonder: De heer heeft niet alleen geduld met die man, maar hij scheldt hem gans die geleende som kwijt. Dat is ongelooflijk. Alleen omdat hij erom smeekte, krijgt hij volledige kwijtschelding. Hij moet niets terugbetalen. Hij mag zijn vrouw, zijn kinderen en zijn hele bezit behouden. Wat een goede heer heeft die man toch. Hoe dankbaar zal die man zijn meester geweest zijn. Maar het vervolg toont aan dat die man eigenlijk niet zo dankbaar was. Ook dat is ongelooflijk. Hoe kan iemand zo ondankbaar zijn. 

Geen medelijden 

Bij het naar buiten gaan, komt hij de man tegen die hem 100 denariën schuldig was. Deze werpt zich voor hem neer en vraagt om geduld te hebben, met de belofte dat hij alles zal betalen. Maar nee, hij weigert en hij laat die man in de gevangenis zetten tot hij zijn schuld betaald zou hebben. Met de vraag: hoe is het Godsmogelijk, dat die dienaar geen medelijden heeft voor zijn mededienaar, nadat hij pas zo’n enorm cadeau heeft gekregen van zijn meester. Uiteindelijk levert levert hij die dienaar over aan de beulen tot hij zijn hele schuld betaald zou hebben. 

Van harte vergeven 

Ik haal nog eens de laatste zin uit het evangelie aan: zo zal ook mijn hemelse Vader met ieder van u handelen die zijn broeder niet van harte vergeving schenkt. Oei, Jezus, wat zeg je nu? Is de Vader dan niet meer barmhartig? Jezus toont aan dat het hart van de mens zo verhard kan raken dat hij daarmee God schaakmat zet, zodat God niets meer voor die mens kan doen. En dat is het ergste wat er bestaat. Als wij wraak blijven koesteren, dan geraakt ons hart versteend, dan zijn we niet meer open voor God en voor de naaste, dan zetten wij onszelf gevangen en blijft ons hart helemaal gesloten zoals dorre grond na een maandenlange hitte en droogte. De eerste lezing heeft ons daarvoor gewaarschuwd. Ze heeft ons laten horen hoe ernstig het is om haat en wrok te blijven koesteren en onverbiddelijk te blijven tegenover een evenmens. 

Kom Jezus 

Straks zullen wij in het onze Vader bidden: vergeef ons onze schulden, zoals ook wij vergeven aan onze schuldenaren. Altijd vergeven is inderdaad heel moeilijk vinden. Maar in het evangelie zegt Jezus ook : alles is mogelijk voor wie gelooft. In deze eucharistie wil Jezus ons Zichzelf geven en Hij is nog veel meer waard dan 10.000 talenten. Jezus weet dat het voor ons zo moeilijk is om altijd te vergeven. Maar Hijzelf wil daarvoor tot ons komen om ons daarbij te helpen. Laten we Hem ontvangen met een groot geloof en Hem uitnodigen om in ons te komen om lief te hebben en te vergeven, die mensen, met wie wij het nog moeilijk hebben.