Homilie Pater Lukas Martens 30 augustus 2026 : 22ste zondag door het Jaar

Zoiets mag u nooit overkomen!

We hebben gehoord hoe Petrus zij: Dat verhoede God, Heer, zoiets mag u nooit overkomen! Hij wil Jezus alle leed besparen. En zo zijn wij ook. Wij willen niet dat onze medemens geconfronteerd wordt met een ernstige bedreiging. Heer, zoiets mag u nooit overkomen, vervolgt Petrus. Moge God dat verhoeden. En toch is Jezus niet akkoord. Hij gebruikt zelfs één van zijn hardste woorden dat heel duidelijk te maken: Ga weg satan, terug, gij zijt Mij een aanstoot. Gij laat u leiden door menselijke overwegingen en niet door wat God wil. Het moet hier dus om iets belangrijk gaan. Jezus heeft veel wonderen en machtsdaden verricht, maar het is niet daardoor dat Hij de mensen heeft verlost. Wel door zijn gehoorzaamheid aan de Vader en door zijn solidariteit tot het uiterste met ons mensen. Nee, Jezus zal zichzelf niet redden. We horen spottende woorden wanneer Jezus aan het kruis hangt: anderen heeft Hij gered, maar zichzelf kan Hij niet redden. Als Hij de Messias is, laat Hij dan afkomen van het kruis, dan zullen wij geloven. 

De weg van het lijden

Jezus kiest resoluut voor de weg van het lijden, voor het lot van een profeet. En dat is voor de leerlingen een harde noot om kraken. Het is langs de weg van de schijnbaar totale ondergang dat Jezus het wonder van de verlossing tot stand heeft gebracht. Hierin is Jezus een teken van tegenspraak. Hij handelt zo anders dan de mentaliteit van de wereld. Het evangelie roept weerstand op daar waar ‘het-zoveel-mogelijk-genieten’ één van de voornaamste geboden is geworden. Maar een samenleving die het lijden verdringt en ernaar verlangt dat de wereld een kermis is, die maakt dat iemand die in de moeilijkheden zit zich nog eenzamer en hulpelozer voelt.  

Jezelf verloochenen en je kruis opnemen

Jezus keert zich naar zijn leerlingen en zegt: wil je Mij volgen, dan moet je jezelf verloochenen en je kruis opnemen. Moeilijke woorden. Jezelf verloochenen. Wat zou dat kunnen betekenen? Het doet mij denken aan Petrus die zijn meester verloochent. Petrus doet alsof hij Jezus niet kent. Jezus? Daar heb ik niets mee te maken, die ken ik niet! Die houding zouden we ook kunnen aannemen tegenover ons eigen ik, tegenover onze oude mens die liever de eigen wil volgt dan de wil van de Vader. Onze oude mens wil heel de wereld winnen, maar dat gaat ten koste van eigen leven. En dan zijn kruis dragen. Nee, liever geen last om mee door het leven te gaan, en toch heeft iedereen zijn rugzak. En wie Jezus wil volgen zal vaak tegenstroom moeten varen, keuzes maken die mensen vragen doen stellen, die aanleiding kunnen zijn tot spot. Denken we aan zoveel landen waar christenen vervolging lijden, louter en alleen omdat zij willen leven volgens het evangelie. Bij ons is vervolging wellicht veel subtieler, maar daarom niet minder ingrijpend. 

Toewijding

Luisteren wij tenslotte nog eens naar de woorden van Paulus. De hoofdstukken 9 tot 11 uit zijn Romeinenbrief hadden het over de vaststelling dat zijn vroegere geloofsgenoten Jezus niet willen erkennen als de Messias. Zij blijven wel het uitverkoren volk, maar het feit dat zij Jezus afwijzen zet voor de heidenen de poort wijd open voor het geloof in Jezus. Dat maakt dat de heidengelovigen, en daar mogen ook wij ons bij rekenen, heel dankbaar mogen zijn en vanuit die dankbaarheid zichzelf moeten toewijden aan de Heer. En die toewijding houdt in dat wij ons gedrag afstemmen, niet op deze wereld, maar op de wil van de Vader zoals die duidelijk is geworden in Jezus. ‘Andere mensen worden met een nieuwe visie’, daarin ligt onze opdracht. Dat stelt ons in staat onderscheid te maken tussen menselijke overwegingen en wat God wil. 

Lijden kan liefde worden 

Jezelf verloochenen, je kruis opnemen, Jezus volgen in een seculiere maatschappij, dat kan lijden met zich meebrengen. Jezus nodigt ons uit om het onvermijdelijke lijden een plaats te geven in ons leven. We kunnen er een beter mens van worden. Verdriet en pijn kan mensen dichter bij elkaar brengen, het kan het edelste en het beste in ons naar boven halen. Lijden kan liefde worden, een liefde die warmer en dieper is dan liefde in tijden van voorspoed. Maar daarvoor hebben wij de nabijheid en de steun nodig van medegelovigen en van onze Heer Jezus. Hij wil ons daartoe in deze Eucharistie tegemoet komen.