Homilie Pater Piet Hoornaert 21 juni 2026 : 12de zondag door het Jaar

OPENINGSWOORD

In deze eucharistie komen we samen 
als tochtgenoten en leerlingen van dezelfde Heer Jezus. 
We ontvangen kracht en moed 
om te weerstaan aan twijfels in ons hart 
en te antwoorden op vragen die medemensen ons opwerpen.

We zullen horen hoe de profeet Jeremia tegenkanting kreeg, 
maar toch zijn Godsvertrouwen niet verloor.
 Ook Jezus' leerlingen stonden voor beproevingen.
Aan hen — en vandaag ook aan elk van ons —zegt Jezus:
'Wees niet bevreesd! Wees niet bang voor tegendraadse mensen!'
Laten we daarom dus moed putten uit zijn boodschap.

KYRIE-LITANIE

Heer, Gij kent en doorgrondt ons. 
Heer, ontferm U over ons.

Christus, Gij geeft uw leerlingen moed en vertrouwen. 
Christus, ontferm U over ons.

Heer, Gij zijt ons nabij en schenkt ons uw genade. 
Heer, ontferm U over ons.

V. Moge de eeuwige en liefdevolle God zich over ons ontfermen, 
onze zonden vergeven 
en ons leiden op wegen van nieuw en eeuwig leven.

HOMILIE

Mt 10, 26-33 – 20-21 juni 2026 

Ben je al eens bang geweest? 

“Wees niet bang”. Zo begint het evangelie van vandaag. We zijn allemaal wel al eens bang geweest. Bij hevig onweer kunnen we bang zijn voor de bliksem. Nog erger is het wanneer men zich bedreigd voelt door iemand: er zijn nu eenmaal mensen die ons niet mogen, die ons geen succes, geen geluk gunnen. 

Mensen kunnen ons bang maken. We hebben al die beelden uit Gaza, Iran, Libanon, Oekraïne, Soedan, Israël gezien. In de Westhoek zie je een immens soldatenkerkhof. We kunnen ons voorstellen hoe ellendig die duizenden soldaten zich hebben gevoeld. Angst krijgen we, als we ons bedreigd voelen, door iets of door iemand, door onrecht of geweld.

‘Ontzetting overal’, hoorden we in de eerste lezing. Zo wordt Jeremia door zijn tijdgenoten genoemd, en dat komt omdat hij altijd en overal miserie ziet. Hij zou dus van onze tijd kunnen zijn, want ook vandaag is er veel miserie. De oorlogen, de mensonterende dictaturen in heel wat landen, de miljoenen vluchtelingen. Ellende die ons bij de vraag brengt hoeveel een mensenleven waard is. 

Ook wij dienen ons af te vragen hoe waardevol wij het mensenleven inschatten van minder validen, van minder begaafden, van ongeneeslijk zieken, van hoogbejaarden, van demente personen, van vluchtelingen, bedelaars. Zijn zulke mensenlevens even waardevol als dat van onszelf, of van mensen in de kracht van hun leven?

Angst en onzekerheid leidt tot achterdocht en eenzaamheid. 

Er zijn in dat verband wel vaststellingen en onbeantwoorde vragen. Met als gevolg een groeiende angst en onzekerheid onder de mensen over de toekomst, maar ook over vandaag. Want wat kan er allemaal gebeuren? Angst en onzekerheid die tot achterdocht leiden. Wie kan je nog vertrouwen? 

En al die gevoelens leiden dan weer tot eenzaamheid. Miljoenen mensen hebben geen contact met hun medemensen; ze zijn alleen op zichzelf aangewezen. Ze zien geen uitkomst. Misschien zijn we er ons niet van bewust, maar eenzame mensen zijn niet veraf. Ze leven midden onder ons.

Jezus is ook bang geweest, heel erg bang zelfs. Daarin was Hij onze lotgenoot. Maar er is ook die andere troost. Het evangelie zegt ons namelijk: 'Van God mag je er wel zijn, helemaal zoals je bent.' God zal niet toelaten dat een haar van ons hoofd gekrenkt wordt. Dat is natuurlijk beeldspraak. Door deze manier van spreken zegt Jezus Christus: 'Van Mij mag je er zijn’. Door Mij word je nooit bedreigd.' Bang zijn voor God is - evangelisch gezien - onzin.'

Honderden jaar geleden waren de mensen echt bang van allerlei goden. De oude Griekse, Romeinse, Perzische en andere goden waren niet erg mensvriendelijk. Met de wraak van de goden viel niet te lachen. Dat is of was ook zo in Afrika en Latijns-Amerika. De angst voor de kwade geesten is in het heidendom ingebakken. De mens is een speelbal van de grillen van de goden.

God van Jezus Christus is de goedheid zelve.

Jezus heeft ons een geheel andere God geopenbaard. Hij drukt ons op het hart dat wij ons bij God goed mogen èn moeten voelen. Als we de indruk hebben dat we bang zijn van God, dan vergissen we ons van God. Want de God van Jezus Christus is de goedheid zelve. Maar Hij keurt natuurlijk onze fouten niet goed. 

Sommige mensen hebben in deze tijd wel eens de neiging te zeggen dat God een hele brede rug heeft en alles gemakkelijk door de vingers ziet. Zo is de God van Jezus Christus óók niet. Wij moeten wél de ‘wijze wegwijzers’ proberen te volgen, die Hij ons aantoont. We mogen bovendien weten dat Hij ons in staat acht tot het beste wat mogelijk is. Dat Hij dat zelfs van ons verwacht. 

Maar Hij is daarbij heel realistisch. Jezus zegt dat zelfs de rechtvaardige mens zevenmaal zeventig keer verkeerd doet. We zijn niet perfect geschapen. We hebben beperktheden, zijn kwetsbaar, kunnen egoïstisch zijn en soms niet logisch. Niemand van ons kan tien op tien halen. Tot die mens zegt Jezus: “Niet bang zijn. Hou je hoofd rechtop. Je kunt op Mij rekenen. Met mijn begrip, in mijn barmhartigheid en in verbondenheid met Mij, mag je telkens herbeginnen”. Zo zit het menselijk leven in elkaar. 

Ben je zélf wellicht bedreigend voor een medemens?

Wij kunnen ons soms bedreigd voelen door anderen, maar... misschien voelt iemand anders zich bedreigd door óns. Dan zijn wij zélf de oorzaak. Wij willen dat niet, maar toch gebeurt het. We moeten er wel op letten. En wat moeten we dan doen?

Wellicht met stuntelige woorden, durven zeggen, of het door onze manier van doen laten blijken, dat we dat écht niet willen. We zouden moeten spreken zoals Jezus in het evangelie van vandaag: 'Wees niet bang. Ik wil je geluk. Ik draag zorg voor jou.' Het is echter niet zeker dat je dat gevoel van veiligheid aan de ander kunt geven. Want de andere moet het ook willen accepteren. Helaas hebben we dat niet altijd in de hand. Zo zijn mensen nu eenmaal.

‘Wees niet bang’, is Jezus’ boodschap vandaag, ‘Gij zijt meer waard dan een zwerm mussen. Bij u is zelfs ieder haar op uw hoofd geteld door uw Vader in de hemel.’ Gemiddeld hebben we honderd- tot tweehonderdduizend haren op ons hoofd. Zozeer is God dus bij ons: altijd. In de kleinste dingetjes die deel uitmaken van ons leven, is Hij bij ons en draagt Hij zorg voor ons: oprecht en niet betuttelend. 

God wijst ook op het goede dat er in de wereld is.

Altijd en in alle omstandigheden wijst God ons ook op het goede dat er is in de wereld: zoveel liefde, zoveel zorg, zoveel hulp. Maar dat betekent niet dat er geen kwaad en geen miserie meer is. Die is er wél. ‘Niets is bedekt of het zal onthuld worden”, zegt Jezus, en dat geldt zowel voor het kwade als het goede dat in de wereld en in onszelf leeft. 

Ieder van ons heeft van die dagen dat het wat minder goed gaat, dat mensen of omstandigheden tegenvallen. Dagen waarop we ons afvragen wat we misdaan hebben en waarom ons dat allemaal moet overkomen. Dagen waarop we, net als Jeremia, bij onze medemensen misschien overkomen als ‘klagerig of mistroostig’. 

Het is precies op die dagen dat Jezus tegen ons zegt: ‘Wees niet bang, wees niet bevreesd, want mijn Vader in de hemel laat u niet in de steek. Hij geeft u de kracht, de inspiratie en de bezieling om uzelf ook in kwade dagen te blijven dragen, om de liefde voor uzelf en voor uw medemensen sterker te maken, dan de pijn en de onverschilligheid. Want wie of wat gij ook zijt, hoe sterk of hoe zwak, gij zijt méér waard dan een zwerm mussen.’ Die weg van hoop en vertrouwen, dat God ons nooit in de steek laat, die wijst Jezus ons aan. 

VOORBEDEN  

V.  God laat zijn getrouwen niet in de steek.
Hij luistert naar ons wanneer wij tot Hem bidden.

Lector 
Voor wie met een oprecht hart Jezus willen volgen. 
Dat ze voor anderen levende getuigen zijn 
en uit hun geloof steeds nieuwe moed putten .... 

Voor wie zoekende zijn naar een zinvolle invulling van hun leven.
Dat ze zich niet door angst, of twijfel, 
of onjuiste informatie laten leiden, 
maar vertrouwen op geloofwaardige mensen 
die de duidelijke waarde 
en de betekenis van de godsdienst toelichten 
en wijzen op Gods liefdevolle nabijheid…  

Voor wie in hun geloof of roeping zwaar beproefd worden. 
Dat ze kracht en steun vinden in het Evangelie 
en geloven dat God hen nooit loslaat… 

Voor jongeren en studenten in examens.
Dat ze zich inzetten met moed en doorzettingsvermogen 
en ook elkaar tot steun zijn… 

V.  God, Vader van alle mensen, 
wij vertrouwen U onze gebeden toe. 
Schenk ons uw goedheid en uw kracht.
Wij vragen het U door Christus, onze Heer.