Homilie Pater Lukas Martens 1 februari 2026 : 4de zondag door het Jaar A

Bescheidenheid

Bescheidenheid siert de mens. Maar bescheidenheid lijkt in onze wereld een zeldzaam kruid te zijn  geworden. Alles moet weer groot worden, de kleintjes moeten eruit. Ook de Kerk in onze streken heeft die bescheidenheid moeten leren de voorbije decennia, niet zonder schade en schande. Als God zijn volk in ballingschap heeft doen gaan dat er 50 jaar lang is moeten blijven, was het opdat het volk terug die bescheidenheid zou leren. Bescheidenheid zou elke christen moeten typeren, omdat het Jezus zo eigen was. 

Jezus vernedert zich 

In de rij van zondaars liet Hij zich dopen in de Jordaan. Hij wou de laatste plaats innemen, de minste der mensen zijn. Ook op het kruis vinden we Jezus terug in de rij van de zondaars. Hoewel Hij niets verkeerds had gedaan, ondergaat Hij toch hetzelfde als zij. En dan de Eucharistie. Jezus die Zich vernedert om Zichzelf aan ons te kunnen geven in een klein beetje brood, een beetje wijn. Ongelooflijk. Waaraan hebben wij het te danken dat de Heer zo naar ons toekomt. 

Nieuwe Mozes 

Jezus genas alle ziekten en kwalen onder het volk. Zo hoorden wij vorige week. Vandaar die grote menigte die vandaag naar Hem toekomt. En wat doet Jezus: als een nieuwe Mozes gaat Hij de berg op om tot mensen het woord te richten, mensen de goede weg te wijzen, mensen te laten aanvoelen waar het op aan komt. De Zaligsprekingen zijn de proloog van de eerste grote redevoering van Jezus en het is tegelijk zijn identiteitskaart en het mag ook onze identiteitskaart worden. Want ook wij zijn bestemd om meer en meer op Jezus te gaan lijken. Alleen zo komt het Rijk Gods midden onder ons en in onze wereld. 

Zaligen in ons midden 

Midden onder ons, hier in deze kerk, zijn er zeker mensen aanwezig die arm zijn van geest, nederig van hart. Mensen die van harte het kyrie kunnen meebidden: Heer, ontferm U over ons. En mensen die bedroefd zijn, innerlijk wenen, zoals Jezus deed omwille van harten die verstokt bleven, versteend waren. Mensen die innerlijk wenen omwille van het onrecht dat mensen elkaar aandoen. Zo’n mensen zijn er zeker onder ons aanwezig. En diegenen onder ons die zachtmoedig zijn, de moed hebben om anderen te verdragen. Zo’n mensen zijn kostbaar. En diegenen onder ons die hongeren en dorsten naar gerechtigheid, zoals de profeten deden. En diegenen in ons midden die barmhartig zijn, vergevingsgezind, anderen helpen ook als ze het niet verdienen. Dank zij jullie komt het Rijk Gods midden onder ons aanwezig. En diegenen onder ons die zuiver zijn van hart, enkel het goede voor ogen hebben. En zij die vrede brengen, die ontwapenend aanwezig zijn in situaties van spanning. En tenslotte zij die vervolging lijden om de gerechtigheid. Iedereen van ons heeft zeker al een stukje tegenkanting ondervonden omdat zij christen zijn. Men beschouwt ons als ouderwets, naïf of als lid van een kerk die tot voor kort misbruik maakte van haar macht.  

Een weg van hoop op Gods bijstand 

En toch worden jullie allen ‘zalig’ genoemd, niet omdat het zo zalig is om arm te zijn, verdriet te hebben, vervolgd te worden, maar omdat die situaties een weg kunnen zijn om Gods bijstand te ervaren, zijn liefde en zijn zorg. Geluk is niet zozeer te vinden in het groot zijn, in het alles hebben, weten en kunnen, maar in een goede openheid op God, in verbondenheid met elkaar. Paulus zegt het vandaag weer krachtig: God kiest het zwakke uit om het sterke te beschamen. Ja, zalig dus, omdat we ons op een goede weg bevinden, die uiteindelijk een weg is van hoop. Wie arm is kan vreugde vinden in de hoop op wat er ons te wachten staat. 

Eucharistie

Het mag onze hoop zijn in deze eucharistie de Heer Jezus naar ons toe te laten komen als Diegene die ons kan doen groeien in Zijn gezindheid. Hoewel Hij rijk was, is Hij arm geworden, opdat wij rijk zouden zijn door Zijn armoede. Zalig jullie allen die open zijn om Hem te ontvangen.