Homilie Pater Lukas Martens 19 juli 2026 : 16de zondag door het Jaar

Ach, onze wereld 

Ach, onze wereld. Zoveel geweldpleging, zoveel mensen die om het leven worden gebracht. Worden de mensen dan nooit wijzer? Trekken ze dan nooit lessen uit hun geschiedenis. Een pijnlijke geschiedenis, waar ook onze kerk niet vrij van is gebleven. We kunnen het even op een rijtje zetten: oorlogen, mensen op de brandstapel, inquisitie, gaskamers, goelag, strafkampen, totalitaire regimes, fundamentalisme, mensen die zogezegd uit het raam vallen… De harde wereld waarin wij leven. Zullen mensen dan nooit wijzer worden? 

Machtig en zacht 

Toch wel. Naar het einde van de eeuwenlange geschiedenis van het Godsvolk zijn er toch mensen geweest die hebben nagedacht en tot juiste inzichten zijn gekomen. Zo hoorden we in het boek Wijsheid. Dit is één van de meest recente boeken van het OT. Zij vormen een opstap naar het Nieuwe Testament. Daar vinden we dat mooie Godsbeeld waarin wordt aangetoond dat God tegelijk machtig is en zachtmoedig: Gij heerst over allen en behandelt allen dan ook met zachtheid, uw macht is de grond van uw rechtvaardigheid. Gij die over macht beschikt, spreekt met zachtheid uw oordeel uit. Door zo te doen leert Gij uw volk dat de rechtvaardige een vriend van de mensen moet zijn, waar gezondigd werd biedt Gij ook kans tot inkeer. Hoe is het mogelijk, een God zo machtig en toch zo zacht, mild en geduldig. Hier komt het beeld van Jezus al in zicht. 

Laat ze samen opgroeien 

We zitten deze weken in de parabelrede van Mattheus. Daarin vertelt Jezus gelijkenissen met beelden uit de natuur. Iedereen weet wat tarwe is en onkruid. Iedereen weet dat onkruid moet gewied worden om het goede gewas meer groeikans te geven. Maar in de parabel gaat Jezus hier niet mee akkoord. Laat ze samen opgroeien, zegt Hij. Pas bij de oogst kan je het onkruid samenbundelen en in het vuur gooien en de tarwe opslaan in de schuur. Een beetje verrassend. 

Geduld 

Wij mensen willen liever het kwaad meteen wegwerken. We willen het zuiver hebben, geen vermenging. Een kerk van zuiveren, een samenleving van volmaakten: dat is altijd een verleiding geweest en is  een illusie. Nee, wie teveel perfect wil zijn, kan ongenietbaar worden voor zichzelf en voor anderen. Wij mensen zijn en blijven altijd een stuk onaf. Maar wij hebben te weinig geduld. Wij vergeten soms dat er in de ander ook nog iets goed aanwezig is dat als een mosterdzaadje een grote boom kan worden. Of we oordelen te voorbarig en we willen uitrukken wat vroeg of laat nog ten goede kan worden gekeerd. Het is niet  gemakkelijk voor ouders om te onderscheiden wat er in je kind schuilt aan verborgen intenties, aan onmacht en goede wil. Sommige dingen komen pas later aan de oppervlakte. Laten we dus geduld hebben met elkaar. Volgens Paulus, is geduld is één van de belangrijkste kenmerken van de liefde. Jawel, op het einde komt Gods oordeel. En dat oordeel zal misschien creatiever en origineler zijn dan wij hadden vermoed. Eersten zullen laatsten en laatsten zullen eersten zijn. 

De Geest komt onze zwakheid te hulp 

Om te eindigen nog iets over het korte stukje van Paulus aan de christenen van Rome. Wij weten niet hoe wij behoren te bidden, schrijft hij. Dat is een nuchtere vaststelling. Bidden is meer dan alleen maar mensenwerk. Soms hebben we de indruk dat het nog tamelijk lukt met ons gebed, maar een tijd later kan het helemaal anders zijn. Daarom voegt Paulus eraan toe: maar de Geest komt onze zwakheid te hulp. Hij pleit voor ons met onuitsprekelijke verzuchtingen. Het is de Geest die het grootste werk in ons moet doen zowel op het vlak van het bidden als op het vlak van de liefde en het geduld. Hij alleen kent ons door en door en Hij alleen weet wat God van ons verwacht. Laten wij dan niet karig zijn met ons bidden om de hulp van Gods Geest en nog minder karig in het vertrouwen dat Hij in ons leven veel ten goede kan keren, boven ons bidden en denken. Laten wij ons openen om in deze Eucharistie, die Geest te ontvangen. Dan zal doorheen ons, deze wereld een stukje minder gewelddadig kunnen worden.